Analyse: It’s a whole new ballgame?

Nu het vierde kabinet Balkenende gevallen is, hebben ook de gemeenteraadsverkiezingen een hele nieuwe dynamiek gekregen. Lokale afdelingen van landelijke partijen die druk bezig waren met het verkopen van plaatselijke standpunten (zoals het Groninger Forum en de tram) kunnen dat nu wel vergeten. Maar gaat de val van het kabinet van nu tot aan 3 maart alles beïnvloeden?

Door Jeroen van Kleef

Waar partijen hoopten op een goed debat over de lokale aangelegenheden worden de verkiezingen nu een referendum over het opstappen van de PvdA uit het kabinet. Wie krijgt de schuld? De signale n zijn gemengd. Aan de ene kant schiet de partij van Wouter Bos omhoog in de peilingen van Maurice de Hond, aan de andere kant staat de oude wetmatigheid in de politiek: wie breekt betaalt.

Die wetmatigheid gaat eigenlijk niet op. Het gebeurt, zoals bij D66 na het vallen van Balkenende 2, maar soms wordt de brekende partij ook beloond door de kiezer. Kijk maar na de val van het kabinet Balkenende 1, waar VVD en CDA respectievelijk 4 en 1 zetel wonnen in de daaropvolgende verkiezingen. En dit zijn alleen nog maar de voorbeelden uit de recente geschiedenis. In het verdere verleden gaat deze wetmatigheid ook lang niet altijd op. Het is dus niet automatisch zo dat de PvdA moet boeten voor de breuk met het kabinet.

Met landelijke verkiezingen aanstaande rond eind mei of begin juni en de gemeenteraadsverkiezingen over een week, moeten de lokale politici zich af gaan vragen hoe zij hun boodschap nu nog voor het voetlicht kunnen brengen. In Amsterdam hangen al posters van landelijke PvdA-kopstukken en dit zal zich snel gaan verspreiden door het land. Met de PvdA kopstukken als ambteloos burger is het campagneteam voor de Tweede Kamerverkiezingen ook een feit.

Gebroken kabinetten in Groningen
Als de gemeenteraadsverkiezingen in 2006 en de Tweede Kamerverkiezingen in hetzelfde jaar een voorspellende waarde hebben dan gaan we een spannende tijd tegemoet. Er was eigenlijk geen duidelijke lijn te trekken in Groningen tussen het falen van het kabinet Balkenende 3 en de uiteindelijke verkiezingsuitslagen. Bij het kabinet Balkenende 1 en de daaropvolgende verkiezingen ging in Groningen met name de PvdA met een grote sprong vooruit. De LPF stortte in en de Groningse kiezer gaf zijn stem aan een andere partij. De andere landelijke partijen bleven nagenoeg gelijk in de stad.

Iedere verkiezing heeft zijn eigen dynamiek. Met twee grote verkiezingen aanstaande en de val van het kabinet vers in het geheugen gaat ook deze cyclus zijn eigen karakter ontwikkelen. Een ding lijkt vast te staan: Het veld is open. Alle partijen maken nu kans op winst en verlies, want de Groningse kiezer laat zich niet heel snel van zijn stuk brengen door turbulente tijden in Den Haag. Het is nu zaak voor de politici om u te overtuigen tijdens de resterende campagne.

Geef een reactie